Marka ismi nasıl bulunur? Tescil ve alan adı kontrolüyle 7 adım

Kısa yanıt: Marka ismi bulmak için önce işletmenizin neyi temsil edeceğini yazın, sonra farklı yöntemlerle geniş bir aday listesi üretin. Adayları telaffuz, akılda kalıcılık ve uygunluk ölçütleriyle eleyin. Son adaylar için TÜRKPATENT'te ön araştırma, alan adı ve sosyal medya kontrolü yapın. Tescil için bir marka vekiline danışın.

İyi bir marka ismi nedir?

İyi bir marka ismi, hedef müşterinin kolayca söyleyip hatırlayabildiği, işletmenin karakterine uyan ve hukuki olarak kullanılabilir olan isimdir. Bu üç koşuldan biri eksikse isim ileride sorun çıkarır.

Bir ismi değerlendirirken şu ölçütlere bakabilirsiniz:

• Telaffuz: Bir kez duyan kişi doğru söyleyebiliyor mu?
• Yazım: Duyan kişi doğru yazabiliyor mu? Telefonda harf harf söylemek gerekiyor mu?
• Akılda kalıcılık: Bir gün sonra hatırlanıyor mu?
• Uyum: İşletmenin karakterini ve konumlandırmasını destekliyor mu?
• Esneklik: İşletme yeni hizmetlere ya da şehirlere açıldığında isim dar kalıyor mu?
• Ayırt edicilik: Sektördeki diğer isimlerden yeterince farklı mı?
• Kullanılabilirlik: Tescil, alan adı ve sosyal medya açısından müsait mi?

1. adım: İsmin ne anlatacağına karar verin

İsim aramaya başlamadan önce işletmenizin kime, ne sunduğunu ve nasıl bir his bırakmak istediğini yazın. Bu çalışma konumlandırmanın bir parçasıdır. Konumlandırma henüz net değilse isim tartışmaları uzar, çünkü her aday farklı bir yöne çeker. Marka konumlandırma nasıl yapılır yazımızdaki şablon bu aşamada yardımcı olur.

Şu soruların cevabını bir sayfaya yazın:

• Müşteri bu ismi duyduğunda ne hissetmeli? Güven, sıcaklık, uzmanlık, hız?
• İsim sektörü açıkça söylemeli mi, yoksa daha soyut mu olmalı?
• Türkçe mi, yabancı dilde mi, yoksa iki dilde de rahat okunan bir isim mi istiyorsunuz?

2. adım: Geniş bir aday listesi üretin

İlk aşamada eleme yapmayın. Amaç, 30-50 aday toplamaktır. Farklı yöntemleri birlikte kullanın:

• Tanımlayıcı isimler: Hizmeti doğrudan anlatır. Anlaşılması kolaydır ama ayırt ediciliği ve tescil edilebilirliği düşük olabilir.
• Çağrışımlı isimler: Hizmeti dolaylı olarak hissettirir. Bir duygu, imge ya da metaforla çalışır.
• Birleşik isimler: İki kelimeyi ya da kelime parçasını birleştirir.
• Uydurma isimler: Anlamı olmayan, yeni bir kelimedir. Ayırt edicidir ama anlam yüklemek zaman ister.
• Yer ya da kişi adı: Bir semte, sokağa ya da kurucuya atıf yapar. Büyüme planınızı kısıtlayıp kısıtlamadığını düşünün.

Yapay zekâ araçlarını aday üretmek için kullanabilirsiniz. Ancak ürettikleri isimlerin başka işletmelerce kullanılıyor olma ihtimali yüksektir. Bu adayları da aynı kontrollerden geçirin.

3. adım: Eleme tablosuyla adayları puanlayın

Listeyi 8-10 adaya indirdikten sonra her birini aynı ölçütlerle puanlayın. Aşağıdaki tablo, kurgusal bir kafe için hazırlanmış bir örnektir. Her ölçüt 1 ile 3 arasında puanlanır.

Aday	Telaffuz	Yazım	Akılda kalıcılık	Konumla uyum	Esneklik	Toplam
Köşe Kahve	3	3	2	3	2	13
Demlik	3	3	3	2	3	14
Kaffeina Lab	2	1	2	1	2	8
Sabah Durağı	3	3	2	3	1	12

Tablodaki puanlar örnek amaçlıdır. Kendi ölçütlerinize ağırlık da verebilirsiniz. Örneğin sizin için esneklik daha önemliyse o sütunu iki ile çarpın. En yüksek puanı alan 3-5 adayla bir sonraki adıma geçin.

4. adım: Adayları gerçek kişilerle test edin

Kısa listeyi hedef kitlenizden birkaç kişiye gösterin. Aile ve yakın arkadaşlar sizi kırmamak için yumuşak cevap verebilir. Mümkünse sizi tanımayan kişilere sorun.

Şunları gözlemleyin:

• İsmi ilk duyduklarında nasıl telaffuz ediyorlar?
• Bir gün sonra hatırlıyorlar mı?
• İsimden ne tür bir işletme tahmin ediyorlar?
• Olumsuz ya da istenmeyen bir çağrışım var mı?

5. adım: TÜRKPATENT üzerinden ön araştırma yapın

Türkiye'de marka başvuruları ve tescilleri Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından yürütülür. Kurumun resmî sitesi turkpatent.gov.tr adresindedir. Sitedeki marka araştırma hizmetleriyle, adaylarınıza benzer kayıtlı ya da başvurusu yapılmış markalar olup olmadığına ön bakış yapabilirsiniz.

Ön araştırma yaparken şunlara dikkat edin:

• Yalnızca birebir aynı ismi aramayın. Benzer yazılışları ve okunuşları da kontrol edin.
• Markalar sınıflara göre tescil edilir. Faaliyet alanınıza uygun sınıfları da inceleyin.
• Ön araştırmada benzer bir kayıt çıkmaması, başvurunuzun kabul edileceği anlamına gelmez.

Bu adım bir ilk eleme yöntemidir ve hukuki değerlendirme yerine geçmez. Benzerlik değerlendirmesi, doğru sınıfların seçimi ve başvuru süreci için bir marka vekiline ya da fikri mülkiyet alanında çalışan bir avukata danışmanızı öneriyoruz. Biz tescil hizmeti vermiyoruz.

6. adım: Alan adı ve sosyal medya kontrolü yapın

Son adaylar için şunları kontrol edin:

• Alan adı: .com, .com.tr ve size uygun diğer uzantılar müsait mi? Alan adı sağlayıcılarının sorgulama araçlarıyla kontrol edebilirsiniz.
• Sosyal medya: Instagram, LinkedIn, TikTok, YouTube gibi kullanacağınız platformlarda aynı kullanıcı adı alınabiliyor mu?
• Arama sonuçları: İsmi Google'da ve yapay zekâ asistanlarında aratın. Aynı ya da çok benzer isimde başka bir işletme, ürün veya kişi öne çıkıyor mu?

Kullanıcı adı her platformda birebir aynı olmayabilir. Küçük farklar varsa (sonuna şehir ya da sektör eklemek gibi) bunları her yerde aynı biçimde kullanın. Tutarlı isim kullanımı, yapay zekâ araçlarının işletmenizi tanıması için de önemlidir. Bu konuyu ChatGPT ve Gemini işletmemi neden önermiyor yazısında anlattık.

7. adım: Kararı verin ve ismi koruma altına alın

Kontrollerden geçen isim için kararı verin. Bir marka vekiliyle tescil başvurusunu başlatın, alan adını ve sosyal medya hesaplarını hemen alın. Bu işlemler arasında uzun süre beklemek, ismi başkasına kaptırma riskini artırır.

İsimden sonra ne gelir?

İsim, markanın ilk somut parçasıdır. Sonrasında konumlandırma cümlesi, mesajlar ve ses tonu yazılır. Logo ve görsel kimlik bu kararların üzerine kurulur.

Yeni bir marka kuruyorsanız, isim kararınızı konumlandırma ile birlikte ele alabiliriz. Strateji çalışmalarımızı marka stratejisi sayfasında, görsel tarafı logo ve kurumsal kimlik sayfasında bulabilirsiniz.

Sık sorulanlar

Yeni markanızın ismini ve konumlandırmasını birlikte ele almak için teklif formunu doldurun.